یادگیری موسیقی سنتی، انواع موسیقی کلاسیک را بشناسید

دسته‌بندی انواع موسیقی کلاسیک

زمانی که صحبت از دسته‌بندی انواع موسیقی کلاسیک می‌شود، باید توجه داشته باشیم که نسبت به سایر گونه‌های موسیقی صحبت ما مقداری متفاوت خواهد بود. در مورد کارهای معاصر می‌توان ژانرهای مختلفی چون راک، پاپ یا جاز را در نظر گرفت. هر یک از آن‌ها نیز می‌توانند به زیرگونه‌های بیشتری دسته‌بندی شوند.

اما در مورد یادگیری موسیقی سنتی قضیه متفاوت است. همان‌طور که قبلاً هم ذکر شد، معمولاً در بحث انواع موسیقی کلاسیک، بازه‌های زمانی نقش مهمی ایفا می‌کنند. چرا که هر یک با استایل‌ها، ویژگی‌ها، ابزار موسیقی و سایر ایده‌ها و الهام‌های خاص زمان خودشان شناخته می‌شوند.

البته اصطلاحات و جنبه‌های دیگری نیز در یادگیری موسیقی سنتی و بررسی انواع آن مطرح می‌شوند. از جمله این موارد عبارتند از:

• تکنیک‌های آهنگ‌سازی (compositional techniques): در مورد روش‌های مختلف آهنگ‌سازی مانند canon، fugue و twelve-tone صحبت می‌کند.
• استایل (style): در مورد ویژگی‌های بارز صوتی هر دوره زمانی صحبت می‌کند. در واقع باعث ایجاد ارتباط بین تصنیف یا قطعه‌های موسیقی با جنبش‌های فرهنگی و هنری و وقایع تاریخی می‌شود که در به‌وجود آمدن آن نقش داشته‌اند.
• ژانر (genre): از این اصطلاح نیز برای مشخص کردن آداب و رسوم و قراردادهای حاکم بر فضای آهنگ سازی و قطعات موسیقی کمک گرفته می‌شود. در واقع ژانرها ترکیبی از عملگردهای اجتماعی (مسائلی که توسط عموم مردم هر زمان پذیرفته شده بود) و قواعد مرتبط با ساختار و آهنگ‌سازی هستند و هدف اصلی آن‌ها راهنمایی شنوندگان و تأثیر مناسب بر روی تجربه آن‌ها از موسیقی است. به بیان ساده‌تر ژانرها صرفاً مرتبط با مسائل تخصصی آهنگ‌سازی نمی‌شوند، بلکه مفاهیم فرهنگی و هدف موسیقی را نیز در بر می‌گیرند.

حال که با برخی از این اصطلاحات در یادگیری موسیقی سنتی آشنا شدید، اجازه دهید به بررسی برخی از مهم‌ترین انواع موسیقی کلاسیک بپردازیم.

یادگیری موسیقی سنتی: سمفونی

سمفونی (Symphony) در واقع قطعه موسیقی طولانی است که اغلب برای اجرا در ارکستر نوشته می‌شود. البته این لغت معانی متعددی از زمان پیدایش خود در یونان باستان داشته است. اما معنی متداول امروزی آن از قرن 18 شکل گرفته است.

طبق آنچه مرسوم بوده، سمفونی‌ها شامل چندین بخش مجزا می‌شوند (اغلب چهار بخش). بخش اول معمولاً در فرم سوناتا نوشته می‌شود. همان‌طور که گفته شد، اغلب از این نوع موسیقی کلاسیک در ارکسترها استفاده می‌شود. ارکسترهایی که بین 30 تا 100 نوازنده را در بر می‌گیرند. گرچه نادر است، اما برخی سمفونی‌ها شامل بخش‌های آوایی نیز می‌شوند. برخی از معروف‌ترین سمفونی‌ها را می‌توان به این شکل بیان کرد:

1- Beethoven's Ninth Symphony
2- Mozart's Symphony No. 41 In C
3- Mahler's Symphony No. 2
4- Symphony No. 1 by Florence Price

انواع موسیقی کلاسیک: اپرا

اپرا را می‌توان به عنوان نوعی نمایش (theater) در نظر گرفت که موسیقی نقش برجسته‌ای در آن ایفا می‌کند. نمایش یا آهنگ اپرا (که در زبان ایتالیایی به معنای کار یا اثر است) معمولاً از هماهنگی میان یک آهنگ‌ساز و یک ترانه‌سرا شکل می‌گیرد که مسئول نوشتن اشعار و متون مربوط به اپرا است.

معمولاً اجرای یک اپرا شامل هنرهای مختلفی است مانند: بازیگری، صحنه آرایی، طراحی لباس و … . اغلب نمایش‌های اپرا در خانه‌های اپرا اجرا می‌شوند. چنین مکان‌هایی در شهرهای مهم اروپا، آسیا و آمریکا یافت می‌شوند.

از نمونه‌های برجسته اپرا می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

1- Mozart's Don Giovanni
2- Verdi's La Traviata
3- Beethoven's Fidelio

سوناتا از انواع موسیقی کلاسیک

احتمالاً علاقه‌مندان به یادگیری موسیقی سنتی نام Sonata  را نیز شنیده‌اید. این نوع موسیقی در واقع آهنگ‌سازی طولانی‌مدت با یک یا دو ابزار موسیقی است. اغلب در سه یا چهار بخش اجرا می‌شود. در اکثر موارد سوناتا شامل اجرای یک نوازنده پیانو به صورت تکی است. گاهی هم پیانو در کنار ابزار دیگری مانند ویولن یا ویولونسل به کار گرفته می‌شود.

موسیقی مجلسی

در مورد موسیقی مجلسی در مقاله دیگری نیز توضیح داده‌ایم. به طور کلی می‌توان گفت موسیقی مجلسی به هر نوع آهنگ‌سازی و اجرای موسیقی کلاسیک اشاره دارد که اغلب توسط گروه کوچکی از افراد و ابزارهای موسیقی انجام می‌شود.

معمولاً در مکان‌های مجلسی یا اتاق‌های بزرگ شاهد این نوع از موسیقی هستیم. همچنین اغلب تعداد ابزارآلات مورد استفاده به بیش از ده عدد نمی‌رسد. اکثراً هر یک از بخش‌های اجرایی در موسیقی مجلسی به کمک تنها یک ابزار انجام می‌گیرد و مرسوم است که اجرای انفرادی در این نوع موسیقی وجود نداشته باشد.

محیط و طبیعت دوستانه موسیقی مجلسی باعث شده است که اغلب از آن با عنوان موسیقی دوستان نیز یاد شود. به همین دلیل اجرای این نوع موسیقی، تنها به یادگیری موسیقی سنتی و توانایی‌ها و مهارت‌های موسیقایی بستگی ندارد، بلکه داشتن روابط اجتماعی مناسب نیز در آن تأثیرگذار است.

موسیقی کانتاتا (Cantata)

موسیقی یا سرود کانتاتا در اصطلاح انگلیسی به Sung نیز ترجمه شده است. یک نوع اجرای حرکتی و آوایی است که توسط خوانندگان انجام می‌گیرد. در اغلب موارد این نوع سرود به صورت دسته جمعی و همراه با ارکستر یا هم‌خوانان گروه کر اجرا می‌گردد.

این سبک موسیقی در اوایل قرن 17 میلادی توسعه داده شد. در طی دوره‌های زمانی مختلف موسیقی کلاسیک (از دوران باروک تا سبک کلاسیک و زمان موسیقی‌های رمانتیک) انواع گوناگونی از موسیقی کانتاتا ارائه شد.

برخی از آن‌ها در مراسم آیینی کلیساها و برخی دیگر در موضوعات غیرمذهبی به کار رفته‌اند. برخی از این نوع آهنگ‌ها و سرودها نیز برای موقعیت‌های خاص و منحصر به فردی مانند کریسمس نوشته شدند.

بالت

یکی دیگر از انواع موسیقی که بیشتر به عنوان یک اجرا و رقص شناخته می‌شود، بالت است که مبدأ اصلی آن به دوره رنسانس ایتالیا برمی‌گردد. در واقع موزیک یا موسیقی بالت مدت‌ها در زیر سایه این‌گونه مراسم و اجراها بود تا آنکه در قرن 19 به عنوان یک ژانر موسیقی کلاسیک، هویت خود را بدست آورد. از آن موقع جایگاه آن در عرصه موسیقی متمایزتر شد.

خیلی از افراد بر این عقیده‌اند که گرچه این نوع موسیقی از ایتالیا یا فرانسه نشأت گرفته است، اما در اصل در روسیه تکامل یافت. در تاریخ این سبک از موسیقی کلاسیک کارهایی چون Giselle ساخته Adam و رومئو و جولیت ساخته Prokofiev در ذهن علاقه‌مندان به یادگیری موسیقی سنتی ماندگار شده است.

یادگیری موسیقی سنتی: سوئیت

سوئیت یا Suite یکی دیگر از انواع موسیقی کلاسیک است که به صورت قطعات موسیقی کوتاه و منظم برای ابزارهای موسیقی نگاشته شده و معمولاً در قالب کنسرت و در نظم و ترتیب معینی اجرا می‌گردد. ساختار و حیطه این نوع از موسیقی کلاسیک در طی زمان تغییراتی داشته است.

محبوبیت سوئیت در قرن 18 کاهش یافت، اما مجدداً در اواخر قرن 19 به شهرت رسید. این نوع از انواع موسیقی کلاسیک اغلب، گونه‌هایی از ژانرها و فرم‌های دیگر موسیقی مانند اپرا و بالت را در خود جای می‌دهد.

سبک Oratorio

اوراتوریو یک ساخته موسیقایی بزرگ است که برای گروه کر، گروه‌های خوانندگان یا ارکسترها ایجاد می‌گردد. مشخصه بارز آن متون نمایشی یا داستانی است که اغلب دارای حال و هوای مذهبی هستند.

شاید برخی علاقه‌مندان به یادگیری موسیقی سنتی به دلیل استفاده همزمان از متون روایی و گروه‌های خواننده یا ارکستر، این نوع از موسیقی را شبیه اپرا بدانند.

اما برخلاف اپرا که در واقع ترکیبی از نمایش و موسیقی است، اوراتوریو از نمایش‌های اندکی برخوردار است و شاید اصلاً بازیگری یا سایر هنرهای مربوط به اپرا در آن دیده نشود. اوراتوریو اغلب به صورت کنسرت اجرا می‌گردد که در آن نقش دسته خوانندگان بسیار بارز و مشهود است.

به جهت رفرنس‌دهی بهتر، برخی از مشهورترین نمونه‌های این سبک را در ادامه به زبان انگلیسی آورده‌ایم:

1- Hercules by George Frideric Handel
2- The Seasons by Joseph Haydn
3- St. Paul by Felix Mendelssohn

یادگیری موسیقی سنتی: Concerto

کنسرتو نیز از جمله انواع موسیقی کلاسیک است که اغلب برای یک یا چند اجراکننده تنظیم می‌شود. معمولاً با ارکستر یا سایر گروه‌های هم‌خوانی همراه می‌شود.

کنسرتو دارای سه بخش یا قسمت است که هر یک حال و هوای خاص خود را دارند. بخش‌های ابتدایی و انتهایی دارای اجراهای سریع‌تر و بخش میانی دارای سبک آرام‌تری است. در میان انواع گوناگون موسیقی‌های ایجادشده به این سبک، شاید بتوان موارد زیر را از جمله معروف‌ترین آثار نام برد.

1- Bach's Concerto for Two Violins in D minor
2- Beethoven's Piano Concerto No. 5 in E flat
3- Grieg's Piano Concerto in A minor.

جمع‌بندی

در این مقاله به یادگیری موسیقی سنتی با ذکر انواع موسیقی کلاسیک پرداختیم. ممکن است شما در منابع مختلف با نام‌ها یا سبک‌های دیگری نیز آشنا شوید. به هر حال دانستن اصطلاحات و سبک‌های پایه‌ای که در موسیقی کلاسیک مطرح هستند، شاید نخستین گام در آموزش موسیقی باشد. امیدواریم مطالب این مقاله برای شما مفید بوده باشد. تولید محتوا این متن توسط سایت لرن بلاگ صورت پذیرفته است.