چه برای علاقهمندان به موسیقی کلاسیک و چه برای افرادی که به دنبال خرید آلبوم موسیقی هستند، شناخت انواع موسیقی و تعاریف موسیقی مسلماً دارای اهمیت است. یکی از سوالات در این حیطه، پرسش سادهای است: سمفونی چیست؟ گرچه این پرسش به ظاهر ساده میآید، اما در دنیای موسیقی کلاسیک تعداد کمی از فرمها به اندازه سمفونی با شکوه، پیچیده و مجلل جلوه میکنند.
معمولاً سمفونی را با سالنهای کنسرت بزرگ، ارکسترهای کامل و در کنار نام آهنگسازان جاودانهای چون بتهوون، موتسارت و برامس به خاطر میآوریم. این نوع و سبک موسیقی، یکی از اوجهای دستاوردهای موسیقی را نشان میدهد. در این مقاله قصد داریم به بررسی معنی سمفونی در موسیقی بپردازیم و بهتر درک کنیم که سمفونی چیست و چرا تا این حد قلبهای علاقهمندان را تسخیر کرده است؟
سمفونی یک قطعه موسیقی عظیم و گسترده است که معمولاً برای یک ارکستر کامل نوشته میشود. معمولاً در چهار بخش ارائه میشود که هر یک تمپو، ساختار و ویژگیهای خاص خود را دارند. لغت سمفونی (symphony) از واژه یونانی سمفونیا (symphonia) ریشه گرفته است. در اصل این لغت به معنای خواندن با یکدیگر است. با توجه به این لغت که معنی سمفونی در موسیقی را نشان میدهد، میتوانیم پی ببریم که این قطعه موسیقی تا چه حد بر هارمونی و هماهنگی تأکید دارد.
پس مسلماً در پاسخ به سؤال سمفونی چیست، دریافتهاید که برخلاف یک آواز یا قطعه موسیقی کوتاه، سمفونی معمولاً در مقیاسی بزرگتر ساخته و پرداخته میشود و شما را به یک سفر موسیقایی دور و دراز دعوت میکند. لذا حال و هواهای گوناگون و ساختارهای مختلفی را میتوانید از آن انتظار داشته باشید.
سمفونی از آغاز پیدایش با تغییر و تحولات مختلفی روبرو بوده است. در ادامه تاریخچه مختصری از سمفونی را آوردهایم.
به شکل مختصر میتوان گفت در دوره باروک، زمانی که هنوز سمفونی به شکلی که امروز میشناسیم پدیدار نشده بود، آهنگسازان معمولاً قطعات موسیقی را برای اپراها ایجاد میکردند.
اینگونه کارها که توسط آهنگسازانی چون آلِساندرو اِسکارلاتی نوشته میشد، مبنا و زمینهساز پیدایش سمفونی شدند.
این دوره را میتوان دوران طلایی سمفونی دانست. جوزف هایدن که به عنوان پدر سمفونی شناخته میشود، بیش از ۱۰۰ سمفونی نوشت و ساختار چهار مرحلهای مرسوم آن را تعریف کرد. در ادامه موتسارت بود که این ساختار را ویرایش کرد و نهایتاً بتهوون انقلابی (با تغییر در مرزهای احساسی و ساختار سمفونی) در آن ایجاد کرد.
آهنگسازانی چون برامس، چایکوفسکی، مالر و براکنر از سمفونی برای بیان احساسات عمیقتر استفاده کردند. این مسئله باعث گسترش ابعاد و به کارگیری بیشتر آن در ارکسترها شد. شاید بتوان گفت سمفونی در دوره رمانتیک وسیلهای برای بیان هویت شخصی و ملّی قلمداد میشد. اگر به طور خاص قصد دارید یک کتاب موسیقی را مطالعه کنید که شما را بیشتر با مالر آشنا کرده و بهتر درک کنید که تأثیر مالر بر سمفونی چیست، پیشنهاد ما خرید کتاب سمفونیها و آوازهای مالر است.
مسئله تغییر و تحولات سمفونی در دوران مدرن نیز همچنان ادامه یافت. آهنگسازانی چون شوستاکویچ (Shostakovich)، پروکوفیف (Prokofiev) و فیلیپ گلاس (Philip Glass) همچنان به تغییر و اصلاح ساختارهای سمفونی ادامه دادند. تغییرات آنها در بخشهای گوناگونی چون فرمها، تونالیته و حتی معانی و تعاریف صورت گرفته است.
گرچه همه سمفونیها از قاعده یکسانی پیروی نمیکنند، اما به طور سنتی میتوان این چهار بخش (موومان) را برای سمفونی تعریف کرد:
در باب اینکه اهمیت سمفونی چیست و اساساً چرا در موسیقی دارای جایگاه ویژهای است هم میتوان بسیار سخن گفت. اما ما در ادامه سعی میکنیم به صورت خلاصه برخی موارد را ذکر کنیم.
اهمیت سمفونی چیست؟ در دنیای مدرن امروزی را عرض میکنم؛ آیا هنوز هم سمفونیها جایگاهی دارند؟ باید گفت: بله. مسلماً امروزه نیز سمفونی نقش برجستهای در موسیقی دارد. آهنگسازان معاصر همچنان سمفونی نوشته و ارکسترها در سرتاسر جهان سعی میکنند هر دو فرم سمفونی کلاسیک و مدرن را اجرا کنند.
حتی بسیاری از آهنگسازان فیلم، مانند جان ویلیامز (John Williams) از اصول سمفونیک برای تولید موسیقی فیلم خود کمک میگیرند. به این ترتیب فاصله و فضای خالی بین دنیای کلاسیک و مدرن را پر میکنند.
در کنار این مسائل، با پلتفرمهای پخش و اجراهای آنلاین موسیقی، موسیقی سمفونیک بیش از گذشته در دسترس همگان قرار دارد. به این ترتیب موسیقیدانها و نوازندگان جوان بیش از پیش تشویق میشوند تا سمفونیها را بررسی کرده و غنای موسیقی و اهمیت تاریخی آنها را دریابند.
سمفونی چیست؟ سمفونی به عنوان یک بخش مهم دنیای موسیقی در نظر گرفته میشود که مرور زمان از اهمیت آن کم نکرده و بلکه به آن افزوده است. میتوان گفت سمفونی فراتر از یک فرم موسیقایی است.
در سمفونی شما در میان آهنگها، احساسات و تخیلات بشری غرق میشوید. از زمانهای کلاسیک تا دوران مدرن امروزی سمفونی همچنان در کانون توجه دنیای موسیقی قرار دارد. درک مفهوم و معنی سمفونی در موسیقی اهمیت دارد. در این راستا تفاوتی ندارد که شما یک دانشآموز، یک والد، یک علاقهمند به موسیقی یا حتی یک آهنگساز باشید. فهم صحیح انواع سبکها و مفاهیم موسیقی لازمه ادامه مسیر شما است. تولید محتوای این مقاله توسط سایت آموزش طراحی وب لرن بلاگ صورت گرفته است.
